ظرفیت تولید و صادرات صنعت پتروشیمی چقدر است؟

مدیر برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی گفت: در نقشه راه صنعت پتروشیمی در مجموع ۱۰ طرح از طرح‌های جهش دوم هنوز باقی مانده است که باید به بهره‌برداری برسند و ۴۰ طرح نیز در قالب طرح‌های جهش سوم از جمله طرح‌هایی هستند که پس از سال ۱۴۰۰، (از سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴) به بهره‌برداری می‌رسند، این مجموعه ۴۰ طرح، ظرفیت این صنعت را از ۱۰۰ میلیون تن به ۱۳۳ میلیون تن می‌رساند که سرمایه‌گذاری مورد نیاز آن ۲۰ میلیارد دلار است.

به گزارش ایسنا، حسن عباس‌زاده با تشریح شرایط کنونی صنعت پتروشیمی، صنعت پتروشیمی با بیان اینکه امروز چرخ ۱۵ هزار بنگاه کوچک و متوسط را به گردش درآورده است که براساس آمار حدود ۸۸۰ هزار نفر در این بنگاه‌ها مشغول به‌کار هستند که اشتغال‌زایی خوبی به شمار می‌آید، اظهار کرد: پتروشیمی در زنجیره تولید صنعت نفت با کاهش خام‌فروشی، در تولید محصولات با ارزش از منابع هیدروکربوری بسیار با اهمیت است.

وی به نقشه راه صنعت پتروشیمی اشاره و اظهار کرد: شرکت ملی صنایع پتروشیمی معمار، راهبر و سیاست‌گذار توسعه این صنعت است، اگرچه دولت هم‌اکنون توسعه و سرمایه‌گذاری در این بخش را عهده‌دار نیست، این شرکت در نقش راهبر، سرمایه‌گذاران را به سمت سرمایه‌گذاری سوق می‌دهد.

مدیر برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی گفت: تدوین نقشه راه اخیر که در یک سال گذشته انجام شده براساس تکمیل زنجیره ارزش و تنوع‌بخشی به محصولات صنعت پتروشیمی و کاهش واردات محصولات پتروشیمی است، درباره این موارد برنامه مدونی ایجاد کردیم که از آن به‌عنوان نقشه راه صنعت پتروشیمی نام می‌بریم.

وی با بیان اینکه طرح‌هایی که در جهش سوم و برنامه هفتم توسعه قرار می‌گیرند به‌طور میانگین ۳۰ درصد پیشرفت دارند و نزدیک ۵.۶ میلیارد دلار برای آنها هزینه شده است و این طرح‌ها روی کاغذ نبوده، بلکه فعال هستند و امیدواریم تا سال ۱۴۰۴ به بهره‌برداری برسند، ادامه داد: با بهره‌برداری از طرح‌های صنعت پتروشیمی تا به امروز، ۹۰ میلیون تن ظرفیت نصب شده در این صنعت داریم که این موضوع سبب شده است جایگاه ایران در این صنعت در منطقه خاورمیانه بسیار قوی باشد.

مدیر برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به اینکه صنعت پتروشیمی محصولات متنوعی تولید می‌کند که چند گروه اصلی همچون پلیمرها، مواد شیمیایی، آروماتیک‌ها، کودها (در بخش کشاورزی) و هیدروکربورهایی را که صرف سوخت و خوراک می‌شوند شامل می‌شود، اعلام کرد: با ظرفیتی که در صنعت پتروشیمی وجود دارد، سالانه ۳۵ میلیون تن محصول وارد بازار می‌کنیم که افزون بر بهره‌مندی صنایع پایین‌دستی داخل کشور از این محصولات، مازاد بر نیاز آن نیز صادر می‌شود.

عباس‌زاده گفت: صنعت پتروشیمی امروز چرخ ۱۵ هزار بنگاه کوچک و متوسط را به گردش درآورده است که براساس آمار حدود ۸۸۰ هزار نفر در این بنگاه‌ها مشغول به‌کار هستند که اشتغال‌زایی خوبی به شمار می‌آید.

صادرات ۲۵ میلیون تن محصول

وی به ارزآوری صنعت پتروشیمی اشاره کرد و افزود: در سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹ که به تنظیم بازار ارز نیاز داشتیم صنعت پتروشیمی به‌طور کامل با سیاست‌های بانک مرکزی همکاری داشت. به تقریب مقدار ارزآوری این صنعت که از مسیر صادرات محصولات بالادست پتروشیمی به‌دست آمده ۲۵ میلیون تن محصول است که نزدیک ۱۰ میلیارد دلار ارزش سالانه آن خواهد بود.

مدیر برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به اینکه خوشبختانه با برنامه‌ و همکاری وزارت نفت و شرکت ملی صنایع پتروشیمی و شرکت‌های پتروشیمی که هم‌اکنون بیشتر بخش خصوصی هستند، بیش از ۸۰ درصد ارز خود را تحویل بانک مرکزی داده‌اند که این ارز صرف اقلام موردنیاز برای کشور می‌شود، تصریح کرد: ارزی که صنعت پتروشیمی از محل صادرات به دست می‌آورد، مشخص است که صرف چه چیزی شده یا در اختیار بانک مرکزی قرار گرفته است.

عباس‌زاده ادامه داد: پارسال حدود ۴۰ میلیون تن از منابع بالادستی یعنی هیدروکربورها در صنعت پتروشیمی جذب شده که این مقدار از نظر انرژی معادل ۹۹۲ هزار بشکه نفت خام در روز است، البته بیشترین حجمی که ما در از منابع بالادستی استفاده می‌کنیم، گاز طبیعی است. استفاده از خوراک گاز طبیعی برای تولید محصولات پتروشیمی تا سه برابر و با توسعه و تکمیل زنجیره ارزش تا ۳۰ برابر این مقدار، ارزش افزوده ایجاد می‌کند.

وی به واردات محصولات پتروشیمی اشاره کرد و افزود: براساس آماری که از گمرک داریم، واردات محصولات پتروشیمی ایران ۱.۳ میلیارد دلار است، اما طرح‌های خوبی داریم و درصدد کاهش این واردات هستیم.

مدیر برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی به بهره‌برداری از طرح‌های اوره و آمونیاک مسجدسلیمان اشاره و تصریح کرد: این طرح هدیه شد به مردم مسجدسلیمان. این شهر جزو شهرهای اولی نفتی ما بود که به‌دلیل نبود صنایع بالادستی، شاید رونق قدیم را نداشت، اما خوشبختانه این طرح، یک میلیون و ۷۶۰ هزار تن به ظرفیت پتروشیمی کشور افزود.

عباس‌زاده با بیان اینکه محصول نهایی این طرح، اوره خواهد بود که می‌تواند صرف کشاورزی در منطقه شود و هم به‌دلیل نزدیکی به بازار صادراتی عراق، می‌تواند بخشی از آن نیز به کشورهای همسایه صادر شود، گفت: هزینه سرمایه‌گذاری این طرح ۸۵۰ میلیون دلار است که از سوی بخش خصوصی انجام شده و در دوران ساخت برای ۵ هزار نفر و در دوران بهره‌برداری هم برای ۱۵۰۰ نفر به‌طور مستقیم اشتغال‌زایی ایجاد کرده است، البته اشتغال‌زایی غیرمستقیم آن بیش از این است، همچنین درآمد سالانه این طرح نزدیک ۳۰۰ میلیون دلار خواهد بود.

صادرات ۷۰ درصد محصولات

وی به طرح متانول سبلان که در عسلویه به بهره‌برداری رسید، اشاره و تصریح کرد: ظرفیت این طرح یک میلیون و ۶۵۰ هزار تن بوده و حدود ۴۰۰ میلیون دلار نیز برای آن سرمایه‌گذاری شده که از سوی بخش خصوصی انجام شده است، همچنین درآمد سالانه آن حدود ۴۱۰ میلیون دلار و در زمان ساخت حدود ۴ هزار ۲۰۰ نفر اشتغال‌زایی و در زمان بهره‌برداری نیز بیش از ۸۰۰ نفر اشتغال ایجاد کرده است.

مدیر برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی به بهره‌برداری از طرح اکسیرحلال در عسلویه اشاره کرد و گفت: این طرح پنتان و هگزان برای صنعت پتروشیمی تولید خواهد کرد که ۵۰ هزار تن ظرفیت تولید داشته و حدود ۴۸ میلیون دلار نیز هزینه سرمایه‌گذاری آن بوده و در دوران ساخت برای حدود ۶۰۰ نفر و در زمان بهره‌برداری نیز برای ۱۲۰ نفر اشتغال ایجاد کرده است.

عباس‌زاده با بیان اینکه در مجموع این سه طرح حدود ۳.۵ میلیون تن به ظرفیت پتروشیمی کشور اضافه کرده‌اند، افزود: نرخ بازگشت سرمایه این طرح‌ها، بستگی به نوع و خوراک آنها دارد. خوراک هر سه طرح از محل گاز تأمین می‌شود. طرح‌هایی که در این مجموعه با گاز می‌توانند به بهره‌برداری برسند، نرخ بازگشت سرمایه خوبی دارند.

طبق اعلام شرکت ملی پتروشیمی، وی تأکید کرد: مازاد محصولات پتروشیمی در داخل را صادر خواهیم کرد، آن چیزی که در داخل قابل جذب است بیشتر از ۳۰ درصد نیست و بیش از ۷۰ درصد محصولات صادر می‌شود.

مدیر برنامه‌ریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی اعلام کرد: پتروشیمی سبلان مجتمعی متانولی  است که هم‌اکنون ۹۰ درصد محصول متانول این مجتمع صادر می‌شود و در آینده با توسعه پایین‌دست این طرح، متانول به محصولات پلیمری تبدیل می‌شود.

عباس‌زاده گفت: در کنار این مهم فرصت‌های سرمایه‌گذاری هم تدوین کرده‌ایم، فرصت‌هایی که مبتنی بر توسعه تکمیل ارزش هستند، یعنی متانول را به تکمیل زنجیره ارزش وارد و آن را به محصولات دیگر تبدیل کنیم.

وی با اشاره به اینکه نزدیک به ۶۰ سالی که از عمر صنعت پتروشیمی می‌گذرد رشد کمی خوبی را تجربه کرده‌ایم و نزدیک ۱۰۰ میلیون تن ظرفیت داریم، تصریح کرد: باید به توسعه هوشمند صنعت پتروشیمی بپردازیم که به این منظور کیفی کردن صنعت پتروشیمی و توسعه سبد محصولات پتروشیمی در حال انجام است و در آینده نزدیک شاهد صنعت کیفی‌تر خواهیم بود.

انتهای پیام

توصیه بذرپاش به کاندیداها برای مطالعه ۷ قانون مرتبط با تولید

رییس دیوان محاسبات کشور با اشاره به جمع‌بندی گزارش ارزیابی عملکرد ۷ قانون مرتبط با تولید، ‏به کاندیداهای ریاست جمهوری توصیه کرد این گزارش را با دقت مطالعه کنند چرا که به گفته وی از کلیدهای بازکردن قفل تولید کشور است.

به گزارش ایسنا، مهرداد بذرپاش در صفحه شخصی خود در توییتر تحت عنوان گزارش به مردم‬⁩ نوشت: «‏⁧‫با همت همکارانم در ⁧دیوان محاسبات‬⁩ در راستای تحقق شعار سال، گزارش مهم ارزیابی عملکرد ۷ قانون مرتبط با تولید به جمع‌بندی رسید که جزئیات آن در رسانه‌ها منتشر خواهد شد.

به کاندیداهای محترم ریاست جمهوری توصیه می‌کنم گزارش را با دقت مطالعه نمایند که از کلیدهای بازکردن قفل تولید کشور است. ۸۹.۷ درصد علت اصلی غیراثربخش‌بودن قوانین به ضعف در اجرا و ترک فعل مسئولان اجرایی مربوط می‌شود و تنها ۵.۵ درصد به شرایطی همچون تحریم و کرونا و… بازمی‌گردد و ۴.۷ درصد نیز به علت ضعف در قانون مرتبط است.

‏۷ قانون بررسی‌شده عبارتند از:

– قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات

– قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار

– قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور

– قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز

– قانون برنامه ششم؛ مواد مرتبط با بخش تولید

– قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی

– قانون اصلاح مواد (۱) و (۷) قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی»

برنامه تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی از مرز ۸۵ درصد گذشت

به گزارش ایلنا از وزارت نیرو، “ناصر اسکندری” با اشاره به اینکه هر ساله به منظور حفظ آمادگی واحدهای نیروگاهی و صیانت از سرمایه نیروگاهی کشور برنامه تعمیراتی به نیروگاه‌ها ابلاغ می‌شود، افزود: اجرای تعمیرات نیروگاهی به صورت شبانه‌روزی برای کاهش میزان خاموشی‌‌ها در حال اجرا بوده و نسبت به فعالیت‌های مشابه در سال‌های  گذشته از بهبود و ارتقای چشم‌گیری برخوردار است.

وی ادامه داد: برای انجام انواع تعمیرات و بازدید واحدهای حرارتی در دوره تعمیراتی پیک امسال حدود ۱۰۰ هزار مگاوات برنامه مرتبط پیش‌بینی شده بود که با توجه به شرایط تامین سوخت نیروگاه‌ها در زمستان سال گذشته و نقش مهم سوخت در آرایش تولید، این برنامه با تجمیع و یا حذف برخی از برنامه‌ها به حدود ۹۱ هزار مگاوات کاهش یافت و تاکنون بیش از ۸۵ درصد آن نیز خاتمه یافته است.

اسکندری تاکید کرد: باید به این مسئله اشاره کرد که مدیریت برنامه‌های تعمیراتی و همکاری نیروگاه‌های حرارتی بزرگ با وجود مشکلات و ریسک‌های تعمیراتی موجب افزایش تولید و جلوگیری از بروز خاموشی‌های بیشتر طی دو ماه ابتدایی امسال شده است.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی تاکید کرد: عمده برنامه‌‌های اجرایی نشده مربوط به بازدید‌های دوره‌ای است که برای جلوگیری از بروز حادثه در تلاشیم با هماهنگی دیسپاچینگ ملی این اقدامات نیز در صورت نیاز اجرایی شود.

وی خاطرنشان کرد: به منظور تامین نیاز مصرف کشور و جلوگیری از خاموشی، اجرای برنامه تعمیراتی در مقایسه با سال‌های گذشته بسیار مدیریت شده انجام شد و نیروگاه‌های حرارتی بهار امسال نهایت همکاری را برای جبران رشد نیاز مصرف به عمل آورند تا میزان خاموشی‌ها در کشور کاهش پیدا کند.

اسکندری یادآور شد: سال گذشته در چنین مقطع زمانی حدود هشت هزار و ۴۰۰ مگاوات از نیروگاه‌های حرارتی به منظور اجرای برنامه‌های تعمیراتی از مدار خارج شده بودند که در وضعیت فعلی این رقم حدود ۶ هزار و ۴۰۰ مگاوات است.

معاون راهبری تولید شرکت برق حرارتی خاطرنشان کرد: افزایش فعلی نیاز مصرف برق کشور با نیروگاه‌های موجود قابل تامین نیست ولی این اطمینان خاطر به مشترکان صنعت برق داده می‌شود که نیروگاه‌های حرارتی در تابستان امسال علی‌رغم تمامی مسائل یاد شده با حداکثر توان در مدار تولید خواهند بود تا با اتخاذ تدابیر ویژه از سوی مجموعه صنعت برق کشور خللی در تامین برق مطمئن مصرف‌کنندگان حاصل نگردد.

تحریم‌ها با برق ایران چه کردند؟

به گزارش ایلنا، موضوع افزایش مصرف برق چالشی است که همه ساله در فصول گرم کشور را مبتلابه خود کرده و نگرانی‌هایی بابت تامین این انرژی بوجود می‌آورد، اما آنچه امسال بیش از پیش جلب توجه کرد، قطعی‌های مکرر در سراسر کشور بود آن هم در ماه‌های آغازین قرن و قبل از ورود به تابستان.

شکسته شدن رکورد پیک مصرف برق در دو ماهه ابتدایی سال در حالی است که دمای هوا در فروردین ۵ درجه و اردیبهشت ۳ درجه افزایش و بارندگی‌ها ۴۰ درصد کاهش یافته است، ۳۵۰۰ مگاوات از تولید برقابی‌ها را نداریم و میزان تقاضای صنایع بیشتر شده است، یک میلیون مشترک جدید، رمزارزهای مجاز و غیر مجاز به مصرف‌کنندگان اضافه شده‌اند و البته تحریم هم هستیم و همچنان فضا برای جذب سرمایه خارجی جهت احداث نیروگاه وجود ندارد.

هفته جاری وزیر نیرو ضمن اشاره به اینکه در بهترین شرایط مجموع تولید عملی ۶۰ هزار مگاوات است، گفت: طبق برنامه ششم توسعه کشور باید هرساله ۵ هزار مگاوات و سرجمع ۲۵ هزار مگاوت به ظرفیت نیروگاهی کشور اضافه می‌شد و تحقق آن نیز منوط به جذب ۹ میلیارد یورو فاینانس خارجی بوده که بخاطر تحریم متوقف مانده، بنابراین شاید بتوان گفت که نتایج مثبت مذاکرات وین پایانی بر توسعه کند صنعت نیروگاهی کشور باشد.

حسین محسنی موضوع قطعی برق را به ارزان بودن آن مرتبط دانسته و به خبرنگار ایلنا می‌گوید: عدم توسعه بخش نیروگاهی به این دلیل است که قیمت فروش برق در مقایسه با بهای تمام‌شده بسیار کم است.

به اعتقاد او؛ مردم مصرف بیهوده دارند و تمایلی به خاموش کردن وسایل پرمصرف ندارند، چون برق ارزان است.

این کارشناس حوزه برق خاطرنشان می‌کند که مشکل اساسی کشور ما ارزانی برق است در نتیجه سرمایه گذاری نمی‌شود.

وی یادآور شده که هرچه ارزان شود مصرف بالا می‌رود و سرمایه‌ای هم برای گسترش جذب نمی‌کند، نه ایرانی و نه خارجی.

پرویز غیاث‌الدین نیز درباره چالش سرمایه‌گذاری در حوزه نیروگاهی به ایلنا اظهار کرد: سرمایه‌گذاری انجام‌شده در بخش تولید برق منجر به شکست برای سرمایه‌گذار بوده است، سرمایه‌گذار در جایی سرمایه‌گذاری می‌کند که از بازگشت سرمایه و سود مناسب اطمینان داشته باشد، هرجا که سود بیشتر باشد به طور اتوماتیک سرمایه جذب می‌شود. هیچکس سرمایه خود را در جایی که اصل پول هم برنمی‌گردد، نمی‌برد چه برسد به اینکه زیان هم پرداخت کند.

وی با بیان این‌که سیاست‌های اشتباه منجر به گریز سرمایه از بخش تولید شده، می‌افزاید: به عنوان مثال از سال ۹۴ تا امروز قیمت هر کالایی چندین برابر افزایش داشته، اما نرخ خرید برق از نیروگاه‌ها نهایتا ۱۰ تا ۲۰ درصد بیشتر شده یعنی نیروگاه، برق تولیدی خود را حدودا با همان قیمت سال ۹۳ و ۹۴ می‌فروشد.

دبیر سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق گفته است: موضوع دیگر انحصار خرید برق در دست وزارت نیرو است که همین نرخ اندک را هم دو سال بعد بدون جریمه تاخیر پرداخت می‌کند، با این شرایط کدام سرمایه‌گذار حاضر به سرمایه‌گذاری است؟

وی خاطرنشان کرده که: با این شرایط و هزینه‌های نجومی ساخت نیروگاه، سرمایه‌گذار سرمایه خود را وارد صنعت تولید برق نمی‌کند، زیرا توان و جرات سرمایه‌گذاری ندارد.

به گفته غیاث‌الدین؛ در سال‌های اخیر برخی نیروگاه‌ها به بخش خصوصی واگذار شدند و سرمایه‌گذار هم خریداری کرد، اما در مزایده‌های واگذاری نیروگاه در سال‌های اخیر، هیچ متقاضی خریدی وجود نداشته است.

وی با بیان این‌که سقف بهای انرژی در بازار برق ۶۰ تومان بابت هر کیلووات‌ساعت است، آن هم با تاخیر حدود دوساله پرداخت می‌شود، یادآوری کرده است که زمانی که پیک مصرف بگذرد قیمت به شدت افت می‌کند و حتی در برخی روزها هزینه بهره‌برداری نیروگاه هم تامین نمی‌شود، یعنی سربه‌سر هم نمی‌شود. در بورس انرژی هم خریدار معمولا انحصاری است و تنها انگیزه‌ای که برای تولیدکننده برق در این بخش وجود دارد این ‌است که پول برق را نقد می‌گیرد، البته همچنان قیمت پایین است و فروشنده برای انجام هزینه‌های ضروری اقدام به فروش برق در بورس انرژی می‌کند.

دبیر سندیکای شرکت‌های تولیدکننده برق در ادامه درباره هدفمندی نادرست یارانه‌ها و تاثیر آن بر سرمایه‌گذاری در حوزه صنعت نیروگاهی گفته است: دخل و خرج وزارت نیرو باهم همخوانی ندارد، بنابراین فشار آن روی تولیدکننده برق است، یعنی برق را ارزان‌تر می‌فروشد، در هر حال سیاست یارانه‌ای دولت به خودش مربوط است، شاید بخواهد برق را رایگان در اختیار همه قرار دهد، اما دلیل نمی‌شود که از نیروگاه هم رایگان خریداری کند، نیروگاه خصوصی باید پول کالای خود را عادلانه دریافت کند.

به هر روی؛ هرچند سرمایه‌گذاران داخلی بخش نیروگاهی فعالین و کارشناسان حوزه برق معتقدند سیاست‌های اشتباه منجر به گریز سرمایه از صنعت برق شده، هرچند ارزانی انرژی در ایران؛ برق را در مضیقه قرار داده، هرچند خریدار انحصاری برق دولت است و سرمایه‌گذار را بی‌انگیزه می‌کند، اما روی سکه را هم باید دید شاید باید منتظر مذاکرات وین هم باشیم شاید آغاز روزهای بدون تحریم پایان کابوس‌های خاموشی باشد.